Dnia 11 czerwca 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-903/24, Zmarka. Orzeczenie dotyczyło daty, od której konsument może żądać od banku ustawowych odsetek za opóźnienie od świadczeń podlegających zwrotowi po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego.

TSUE uznał, że dyrektywa 93/13 nie sprzeciwia się krajowej wykładni, zgodnie z którą odsetki należą się dopiero od doręczenia bankowi dokumentu pozasądowego albo procesowego wskazującego konkretną kwotę żądanego zwrotu. Ogólne wezwanie do oddania wszystkich świadczeń spełnionych na podstawie umowy nie musi zatem wystarczać do postawienia banku w stan opóźnienia.

Sąd odsyłający zastanawiał się, czy wymaganie wskazania dokładnej kwoty w wezwaniu do zapłaty nie osłabia ochrony przewidzianej w dyrektywie 93/13. Bank jako profesjonalna instytucja dysponuje przecież historią spłat i systemami pozwalającymi ustalić sumę pobranych rat. Można więc argumentować, że powinien potrafić obliczyć należność już na podstawie ogólnego żądania zwrotu wszystkich świadczeń.

Z drugiej strony kredytobiorca zna wysokość dokonanych wpłat, może sprawdzić historię rachunku albo uzyskać od banku odpowiednie zaświadczenie. W rozpatrywanej sprawie konsumenci otrzymali takie zestawienie już tydzień po wniesieniu reklamacji i mogli uzupełnić wezwanie o konkretną kwotę.

Pytanie prejudycjalne dotyczyło zatem tego, czy pełny skutek restytucyjny i odstraszający dyrektywy wymaga naliczania odsetek już od wezwania opisującego roszczenie ogólnie, czy też dopuszczalne jest oczekiwanie, aby konsument określił jego wartość liczbowo.

Odpowiedź TSUE: konkretna kwota może być wymagana

Trybunał przypomniał, że usunięcie nieuczciwych postanowień powinno prowadzić do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Zasady rozliczeń po nieważności umowy określa jednak prawo krajowe, pod warunkiem że nie czyni ono wykonywania praw konsumenta praktycznie niemożliwym albo nadmiernie utrudnionym.

Zdaniem TSUE wymóg wskazania konkretnej kwoty spełnia ten standard. Pozwala bankowi jako dłużnikowi poznać rozmiar zobowiązania oraz ocenić zasadność żądania. Nie stanowi również nadmiernego ciężaru dla konsumenta, który może ustalić wysokość wpłat na podstawie historii rachunku lub zaświadczenia wystawionego przez bank.

Trybunał dopuścił zatem przyjęcie, że ustawowe odsetki za opóźnienie zaczynają biec dopiero od dnia doręczenia przedsiębiorcy dokumentu zawierającego konkretną kwotę. Dokumentem tym może być zarówno przedsądowe wezwanie do zapłaty, jak i pismo procesowe, w szczególności pozew.

Rozstrzygnięcie rozdziela więc samo roszczenie o zwrot nienależnych świadczeń od roszczenia odsetkowego. Nieważność umowy uzasadnia rozliczenie kwot zapłaconych bankowi, lecz opóźnienie w ich zwrocie może być liczone dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca otrzyma wystarczająco precyzyjną informację o zakresie żądania. Po doręczeniu takiego dokumentu bank nie może natomiast odmawiać zapłaty tylko dlatego, że konkretna wartość nie została podana we wcześniejszej, bardziej ogólnej reklamacji.

Okoliczność, że kredytobiorcy byli reprezentowani przez adwokata, nie miała decydującego znaczenia. TSUE oceniał bowiem samą dopuszczalność ogólnej zasady wymagającej podania kwoty, a nie standard działania pełnomocnika w konkretnej sprawie.