Dnia 16 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał trzy wyroki dotyczące przedawnienia roszczeń banków po stwierdzeniu nieważności umów kredytów frankowych: C-901/24, Falucka, C-752/24, Jangielak oraz C-753/24, Rzepacz. Orzeczenia odnoszą się do różnych sposobów zabezpieczenia przez bank roszczenia o zwrot kapitału: uznania długu przez konsumenta, wniesienia pozwu przed zakończeniem sprawy o nieważność oraz wyjątkowego nieuwzględnienia przedawnienia ze względów słuszności.

Łączne znaczenie trzech wyroków

Orzeczenia potwierdzają wzajemny charakter rozliczeń nieważnej umowy. Konsument ma prawo odzyskać świadczenia pobrane przez bank, ale ochrona wynikająca z dyrektywy nie powinna prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia. Bank może domagać się zwrotu wypłaconego kapitału, lecz nie świadczeń przekraczających kapitał i ustawowe odsetki za opóźnienie należne na zasadach zgodnych z prawem Unii.

W praktyce punkt ciężkości może przesunąć się z samego pytania, czy roszczenie banku jest przedawnione, na analizę czynności podejmowanych w toku wcześniejszego sporu. Znaczenie może mieć treść pouczenia udzielonego konsumentowi, dokładne brzmienie jego oświadczenia, data pozwu banku, możliwość zawieszenia równoległej sprawy, a w przypadku art. 117¹ Kodeksu cywilnego także rzeczywiste powody opóźnienia w dochodzeniu kapitału. Każdy z tych mechanizmów wymaga osobnej podstawy i nie może być zastępowany ogólnym odwołaniem do słuszności.